Anti-Bullying Policy

Rinne an Bord athbhreithniú ar an bpolasaí seo i Feabhra 2014 agus ghlac an Bord leis an dreacht seo i Feabhra 2014. Beidh athbhreithniú ar an bpolasaí seo i 2015 nó mar is gá.

Réamhrá
I gcomhréir le riachtanais an Acht Oideachais (Leas) 2000 agus na dtreoirlínte faoi chód iompair a d’eisigh an Bord Náisiúnta um Leas Oideachais tá an beartas frithbhulaíochta seo a leanas glactha ag Bord Bainistíochta Ghaelscoil Bhaile Munna mar chuid de chód iompair iomlán na scoile. Ní mór do pháistí, múinteoirí, tuismitheoirí, caomhnóirí agus baill pobal na scoile claoí leis an bpolasaí seo. Géilleann an beartas go huile agus go hiomlán do riachtanais Ghnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile a foilsíodh i Meán Fómhair 2013.

Aithníonn an Bord Bainistíochta a thromchúisí atá iompar bulaíochta agus a dhiúltaí a d’fhéadfadh a thionchar a bheith ar dhaltaí, agus geallann an scoil dá réir cloí leis na príomhphrionsabail dea-chleachtais seo a leanas agus iompar bulaíochta á chosc agus á chomhrac:
1. Cultúr dearfach a bheith i réim sa scoil:
o ina nglactar go fonnmhar le difríocht agus le héagsúlacht agus ina léirítear meas ar chuimsitheacht;
o ina spreagtar daltaí chun iompar bulaíochta a nochtadh agus a phlé i dtimpeallacht neamhbhagrach; agus
o ina gcuirtear caidreamh bunaithe ar mheas chun cinn ar fud phobal na scoile;
2. Ceannaireacht éifeachtach;
3. Cur chuige scoile uile;
4. Tuiscint i bpáirt faoin rud is bulaíocht ann agus faoin tionchar is féidir a bheith aige
5. Feidhmiú straitéisí oideachais agus coiscthe (lena n-áirítear bearta chun feasacht a mhúscailt)
a) a chothaíonn ionbhá, meas agus athléimneacht sna daltaí; agus
b) ina dtéitear i ngleic go sainráite le cibearbhulaíocht agus le bulaíocht bunaithe ar aitheantas, lena n-áirítear bulaíocht homafóbach agus trasfóbach;
6. Maoirseacht agus monatóireacht éifeachtach ar dhaltaí;
7. Tacaíochtaí don fhoireann;
8. Teagmhais bhulaíochta a thaifeadadh agus a imscrúdú ar shlí chomhsheasmhach agus obair leantach a dhéanamh ina dtaobh (lena n-áirítear straitéisí aitheanta idirghabhála a úsáid); agus
9. Meastóireacht leanúnach ar a éifeachtaí atá an beartas frithbhulaíochta.

I gcomhréir le Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile seo é an sainmhíniú ar bhulaíocht:
An rud a thuigtear le bulaíocht ná iompar diúltach neamhiarrtha, bíodh sé i bhfoirm iompar briathartha, síceolaíoch nó fisiciúil, a dhéanann duine aonair nó grúpa in aghaidh duine nó daoine eile, agus a dhéantar arís agus arís eile.
Áirítear na cineálacha iompair bhulaíochta seo a leanas ar an sainmhíniú ar bhulaíocht:
• duine a fhágáil as an áireamh d’aon ghnó, gabháil do chúlchaint mhailíseach agus do chineálacha eile caidrimh bhulaíochta idir dhaoine;
• cibearbhulaíocht; agus
• bulaíocht bunaithe ar aitheantas, ar nós bulaíocht homafóbach, bulaíocht chiníoch, bulaíocht bunaithe ar bhallraíocht den Lucht Siúil agus bulaíocht ar dhuine faoi mhíchumas nó ar dhuine a bhfuil riachtanais speisialta oideachais aici/aige.
Ní chuimsíonn an sainmhíniú seo ar bhulaíocht teagmhais aonraithe nó teagmhais aon uaire d’iompar diúltach d’aon turas, lena n-áirítear téacsteachtaireacht mhaslach nó goilliúnach aon uaire nó teachtaireachtaí príobháideacha eile agus ba cheart déileáil leo, mar is cuí, de réir chód iompair na scoile.
Ach, i bhfianaise an bheartais seo, féachfar ar theachtaireacht, íomhá nó ráiteas poiblí goilliúnach aon uaire ar shuíomh Gréasáin líonra poiblí nó ar fhóram poiblí eile ar féidir an teachtaireacht, an íomhá nó an ráiteas sin a fheiceáil air agus/nó a bheith athráite ag daoine eile mar iompar bulaíochta.
Iompar diúltach nach n-áirítear sa sainmhíniú seo ar bhulaíocht, déileálfar leis de réir chód iompair na scoile.
Seo a leanas an múinteoir/na múinteoirí ábhartha a dhéanfaidh bulaíocht a imscrúdú agus a dhéileálfaidh léi:
1. Múinteoir ranga ábhartha
2. Príomhoide: Ray Ó Díomasaigh
3. Príomhoide Tánaisteach: Sinéad Breathnach

Seo a leanas na straitéisí oideachais agus coiscthe a bheidh in úsáid sa scoil

1. Díreoidh an scoil ar bhearta coiscthe agus bearta chun feasacht a mhúscailt mar gheall ar gach gné den bhulaíocht agus straitéisí chun cabhrú le daltaí dul i ngleic le fadhbanna de réir mar a thagann siad chun cinn. Ní mór féachaint chuige go gcothaítear ionbhá, meas agus athléimneacht sna daltaí.
2. De bhrí go bhfuil ceangal láidir idir iompar agus féinmheas, tabharfaidh an scoil deiseanna do dhaltaí chun braistint dhearfach dá fhiúntas féin a chothú.
3. Bainfidh an scoil leas as tionscnaimh agus cláir a dhíríonn ar fheasacht agus ar thuiscint ar bhulaíocht a chothú sna daltaí, lean n-áirítear cúiseanna le bulaíocht agus iarmhairtí. Díreoidh sé seo le bulaíocht bunaithe ar aitheantas agus go háirithe bulaíocht homafóbach agus le bulaíocht trasfóbach. Beidh póstaeir LGBT ar chláir fógraí, le ráitis ina gcuirfí fáilte roimh dhaoine LGBT agus ina léireofaí meas ar bhaill LGBT de phobal na scoile.
4. Déanfaidh an scoil gach iarracht cibearbhulaíocht a chosc agus a bheith feasach faoin gcibearbhulaíocht. Díreoidh na bearta coiscthe agus múscailt feasachta ar oideachas a chur ar dhaltaí faoin tslí le hiad féin a iompar ar líne, faoin tslí le bheith sábháilte ar líne agus ar conas cultúr a chothú ina dtuairiscítear aon údar imní mar gheall ar chibearbhulaíocht. Beidh cur chuige scoile uile agus ról gníomhach na dtuismitheoirí riachtanach. Cuirfimid san áireamh an deis atá ann chun gabháil don chibearbhulaíocht ar áiseanna teicneolaíochta atá ar fáil laistigh den scoil.
5. Déanfaidh an scoil cúram speisialta do dhaltaí faoi mhíchumas agus do dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu agus go bhfuil cur chuige scoile uile in úsáid. Ní mór an beartas frithbhulaíochta a bheith i gcomhréir le beartais agus tacaíochtaí eile na scoile agus a chinntiú go n-oibríonn na seirbhísí ar fad a dhéanann soláthar do dhaltaí mar iad as lámha a chéile. Ar na bearta is féidir a dhéanamh chun an dóchúlacht go ndéanfar bulaíocht ar dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu a laghdú tá cuimsiú a fheabhsú, díriú ar scileanna sóisialta a shealbhú, aird a dhíriú ar phríomhócáidí mar an t-athrú ón mbunscoil go dtí an iar-bhunscoil agus dea-chultúr scoile a chothú ina léirítear meas ar chách agus ina dtugtar lámh chúnta don uile dhuine.
6. Pléifear ábhar na bulaíochta go rialta ag cruinnithe foirne agus cothófar comhrá oscailte macánta rialta leis na tuismitheoirí. Úsáidfear an nuachtlitir scoile chun an féinmhuinín is gá a thabhairt do thuismitheoirí dalta a bhfuil bulaíocht á déanamh uirthi nó air chun í a thuairisciú don scoil. Chabhródh sé, leis, chun teachtaireacht shoiléir a thabhairt do thuismitheoirí an dalta atá ag gabháil don bhulaíocht go bhfuil sé de fhreagracht orthu díriú ar iompar a bpáiste.
7. Úsáidfear an clár OSPS go rialta chun féachaint ar iompar bulaíochta agus ar na réimsí gaolmhara seo: muintearas agus imeascadh, cumarsáid, coimhlint, cairdeas, sábháilteacht phearsanta agus caidreamh. Úsáidfear an clár “Bí Slán” i ngach rang chun scileanna féinchosanta na leanaí a mhéadaú, lena n-áirítear a gcumas bulaíocht a aithint agus deileáil léi. Sna ranganna shóisearacha, déanfar roinnt mhaith den obair seo tríd an clár Incredible Years.
8. Déanfaidh gach múinteoir dearcadh a chothú ar mhaithe le meas ar chách; a thábhachtaí atá an éagsúlacht; conas réamhchlaonadh agus steiréitíopáil a sheachaint agus béim a leagan ar a neamh-inghlactha atá iompar bulaíochta. D’fhéadfaí cur chuige tras-churaclam a úsáid deiseanna a thabhairt na teachtaireachtaí seo a mhúineadh i rith múineadh na drámaíochta, an cheol, na hamharcealaíona agus corp oideachas i measc na hábhair eile.
Cúram de chuid bhainistíocht na scoile i gcomhar leis an bhfoireann agus leis na daltaí is ea é córas a fhorbairt faoin gcuirfear bearta maoirseachta agus monatóireachta i bhfeidhm chun iompar bulaíochta a chosc agus chun déileáil leis, má thagann sé chun cinn. Is fusa idirghabháil luath a dhéanamh má bhíonn córais mhaithe maoirseachta agus monatóireachta i bhfeidhm. D’fhéadfadh maoirseacht ar ghníomhaíochtaí scoile ar bhonn róta a bheith ar áireamh sna bearta sin. Féadfaidh dalta nó tuismitheoir údar imní bulaíochta a chur faoi bhráid múinteoir ar bith sa scoil. Ní mór do mhúinteoirí aonair bearta cuí a dhéanamh má thuairiscítear iompar bulaíochta dóibh, i gcomhréir le beartas frithbhulaíochta na scoile. Sna gnásanna seo, tabharfar an “múinteoir ábhartha” ar an mball foirne ar a bhfuil freagracht as bulaíocht a imscrúdú agus déileáil léi.
1. Is é an phríomhaidhm a bheidh ag an múinteoir ábhartha agus bulaíocht á imscrúdú aici/aige aghaidh a thabhairt ar aon cheist is gá a réiteach agus an gaol idir na páirtithe i dtrácht a chur ar ais mar a bhí sé an oiread is indéanta sin
2. Agus imscrúdú ar bhulaíocht á dhéanamh, nó nuair a bhítear ag déileáil le bulaíocht, feidhmeoidh an múinteoir a breithiúnas gairmiúil chun a chinneadh cibé an ndearnadh bulaíocht agus conas ab fhearr déileáil leis an bhfadhb
3. Ní mór don mhúinteoir ábhartha gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí gan ainm, a imscrúdú agus déileáil leo. Ar an tslí sin beidh níos mó muiníne ag daltaí gur fiú bulaíocht a thuairisciú. Tá sé ríthábhachtach an mhuinín sin a chothú i measc na ndaltaí. Ba cheart é a rá go soiléir leis na daltaí nach ag tabhairt leideanna atá siad nuair a thuairiscíonn siad teagmhais bhulaíochta ach á n-iompar féin ar shlí fhreagrach.
4. Ní mór an fhoireann neamhtheagaisc – rúnaithe, cúntóirí riachtanas speisialta, coimhdirí iompar scoile, airígh, glantóirí – a spreagadh chun aon teagmhas d’iompar bulaíochta a fheiceann siad, nó a luaitear leo, a thuairisciú don mhúinteoir ábhartha
5. Ní mór do thuismitheoirí agus do dhaltaí comhoibriú le haon imscrúdú agus cabhrú leis an scoil aon cheist bhulaíochta a réiteach agus an caidreamh a bhíodh idir na páirtithe atá bainteach leis an mbulaíocht a chur ar ais mar a bhí sé, a mhéad is indéanta sin.
6. Tá sé ríthábhachtach go mbeadh tuiscint ar gach duine atá bainteach leis (lena n-áirítear gach grúpa daltaí agus tuismitheoirí) ar an gcur chuige thús ón gcéad lá
7. Ba cheart cur chuige réidh, fadhbréitigh, neamhmhothúchánach a bheith ag múinteoirí agus iad ag déileáil le líomhaintí d’iompar bulaíochta a thuairiscíonn daltaí, baill foirne nó tuismitheoirí dóibh.
8. Is fearr de ghnáth teagmhais a imscrúdú lasmuigh den seomra ranga chun príobháideacht gach duine atá bainteach leis a chosaint.
9. Ba cheart gach agallamh a dhéanamh go híogair ag féachaint do chearta gach dalta i dtrácht. D’fhéadfadh daltaí nach bhfuil baint dhíreach acu leis an mbulaíocht eolas úsáideach a sholáthar in agallamh mar sin.
10. Agus anailís á déanamh ar theagmhais d’iompar bulaíochta, ba cheart don mhúinteoir ábhartha freagraí a lorg ar na ceisteanna céard, cá háit, cathain, cén duine nó cé na daoine, agus cad chuige? Ba cheart na ceisteanna sin a chur go ciúin síochánta, chun sampla a thabhairt den tslí le déileáil le coimhlint go héifeachtach neamhionsaitheach.
11. Má bhíonn grúpa i gceist, ba cheart agallamh a chur ar gach duine den ghrúpa ina nduine agus ina nduine. Ba cheart labhairt leis an ngrúpa ar fad ina dhiaidh sin. Ag an gcruinniú grúpa, ba cheart a iarraidh ar gach ball cuntas a thabhairt ar an méid a chonaic sé/sí le bheith cinnte go gcloiseann an grúpa ar fad cuntais a chéile.
12. Ba cheart tacú le gach ball sa ghrúpa i bhfianaise na mbrúnna a d’fhéadfadh baill eile sa ghrúpa a chur orthu tar éis an agallaimh leis an múinteoir.
13. D’fhéadfadh sé a bheith oiriúnach nó cabhrach iarraidh ar na daoine a bhí bainteach leis an teagmhas a gcuntas ar an teagmhas a scríobh síos.
14. I gcásanna ina gcinneann an múinteoir ábhartha go ndearnadh bulaíocht, ba cheart teagmháil a dhéanamh, a luaithe is féidir, le tuismitheoirí na bpáirtithe i dtrácht chun iad a chur ar an eolas faoin scéal agus na bearta a dhéanfar a mhíniú doibh (le tagairt do bheartas na scoile). Ba cheart go dtabharfadh an scoil deis phlé do na tuismitheoirí ar shlite ina bhféadfaí bearta na scoile agus an tacaíocht do na daltaí a athneartú nó a mhéadú
15. I gcás ina gcinneann an múinteoir ábhartha go raibh dalta ag gabháil d’iompar bulaíochta, ba cheart é a chur ar a súile nó ar a shúile di nó dó go soiléir gur sháraigh sí nó sé beartas frithbhulaíochta na scoile agus ba cheart iarrachtaí a dhéanamh chun go bhféachfadh sí nó sé an scéal ó thaobh an dalta a bhfuil an bhulaíocht á déanamh uirthi nó air.
16. Ní mór é a bheith soiléir don uile dhuine atá bainteach leis (gach grúpa daltaí agus tuismitheoirí) in aon chás ina mbíonn gá le smachtú, gur ceist phríobháideach é idir an dalta atá á smachtú, a tuismitheoirí nó a thuismitheoirí agus an scoil.
17. Ba cheart cruinnithe breise leis na páirtithe i dtrácht a shocrú chun iarracht a dhéanamh iad a thabhairt le chéile níos faide anonn má bhíonn an dalta a ndearnadh an bhulaíocht uirthi nó air sásta leis sin. Féadann tairbhe theiripeach a bheith ag gabháil le cruinnithe mar sin.
18. I gcásanna ina measann an múinteoir ábhartha nár caitheadh go leordhóthanach leis an iompar bulaíochta laistigh de 20 lá scoil tar éis di/dó a chinneadh gur tharla iompar bulaíochta, ní mór don mhúinteoir ábhartha é sin a thaifead sa teimpléad taifeadta atá ceangailte leis an bpolasaí seo.
19. Agus cinneadh á dhéanamh cibé ar déileáladh go cuí agus go leordhóthanach le cás bulaíochta, ní mór don mhúinteoir ábhartha, mar chuid dá breithiúnas nó dá bhreithiúnas gairmiúil, na tosca seo a leanas a chur san áireamh
a) Cibé ar scoireadh den iompar bulaíochta ó shin
b) Cibé ar réitíodh, a mhéad ab fhéidir, aon cheist a bhí le réiteach idir na páirtithe
c) Cibé an bhfuil an caidreamh idir na páirtithe curtha ar ais mar a bhí sé, a mhéad is indéanta
d) Aon aiseolas a fuarthas ó na páirtithe i dtrácht, óna dtuismitheoirí nó ó Phríomhoide nó ó Phríomhoide Tánaisteach na scoile
20. I gcás nach bhfuil tuismitheoir sásta gur dhéileáil an scoil le cás bulaíochta i gcomhréir leis na gnásanna seo, ní mór gnásanna na scoile maidir le gearán a dhéanamh a chur in iúl don tuismitheoir
21. I gcás ina mbaineann an tuismitheoir úsáid as gnásanna na scoile maidir le gearán a dhéanamh agus nach bhfuil sí/sé sásta fós, ní mór don scoil a insint don tuismitheoir go bhfuil sé de cheart aici/aige gearán a dhéanamh le hOmbudsman na Leanaí.
Gnásanna chun iompar bulaíochta a thaifeadadh
Ní mór don Bhord Bainistíochta a chinntiú go mbíonn gnásanna soiléire ag an scoil chun iompar bulaíochta a nótáil agus a thuairisciú go foirmiúil. Ní mór gach taifead a choimeád i gcomhréir leis an reachtaíocht chuí cosanta sonraí.
1. Bíodh is go gcaithfear gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí gan ainm i dtaobh bulaíochta, a imscrúdú agus go gcaithfidh an múinteoir ábhartha déileáil leo, bainfidh an múinteoir ábhartha leas as a breithiúnas gairmiúil i dtaca leis na taifid de na tuairiscí sin a bheidh le coinneáil, na bearta a dhéanfar agus aon phlé leo siúd atá bainteach leis an mbulaíocht maidir leis an gcéanna
2. Má fhaigheann an múinteoir ábhartha go ndearnadh bulaíocht, ní mór don mhúinteoir ábhartha taifid scríofa a choimeád chun cabhrú léi/leis an cheist a réiteach agus an gaol idir na páirtithe a chur ar ais mar a bhí sé, a mhéad is indéanta.
3. Ní mór don mhúinteoir ábhartha an teimpléad tuairiscithe a úsáid chun an t-iompar bulaíochta a thaifeadadh sna cásanna seo a leanas:
a) i gcásanna ina measann sé/sí nár díríodh go leordhóthanach ná go cuí ar an iompar bulaíochta laistigh de 20 lá scoil tar éis dó/di a chinneadh gur tharla iompar bulaíochta; agus
b) i gcás inar chinn an scoil, mar chuid dá bheartas frithbhulaíochta, go gcaithfear iompar bulaíochta a thaifeadadh i gcásanna áirithe agus é a thuairisciú láithreach don Phríomhoide nó don Phríomhoide Tánaisteach, faoi mar a bheadh.
I ngach ceann de chásanna (a) agus (b) thuas, ní mór an teimpléad taifeadta a chomhlánú ina iomláine agus ní mór don mhúinteoir i dtrácht é a choimeád agus cóip a chur ar fáil don Phríomhoide nó don Phríomhoide Tánaisteach, faoi mar a bheadh. Ba cheart é a nótáil nach gciallaíonn an amlíne chun iompar bulaíochta a thaifeadadh sa teimpléad taifeadta nach féidir leis an múinteoir ábhartha dul i gcomhairle leis an bPríomhoide nó an Príomhoide Tánaisteach ag céim níos luaithe i dtaca le cás.
Bulaíocht mar chuid de chontanam iompair
Tá sé tábhachtach, leis, a thabhairt ar aird go bhféadfann iompar bulaíochta a bheith ina chuid de chontanam iompair seachas ina ghníomh neamhspleách agus i gcásanna áirithe féadfaidh an t-iompar iompú ina ionsaí nó ina chiapadh tromchúiseach fisiciúil nó gnéasach. Chun a chinntiú go ndéileáltar le cásanna den sórt sin go cuí, ní mór foráil a dhéanamh i mbeartas frithbhulaíochta na scoile le haghaidh nascacht chuí leis an gcód iompair agus chun cásanna a tharchur chuig gníomhaireachtaí agus údaráis sheachtracha, nuair is cuí. I gcásanna ina bhfuil údar tromchúiseach imní ag an scoil i dtaobh iompar dalta, ba cheart comhairle a lorg ón tSeirbhís Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais (NEPS).
Cásanna tromchúiseacha a tharchur chuig FSS
I dtaca le bulaíocht sna scoileanna foráiltear in Tús Áite do Leanaí – Treoir Náisiúnta maidir le Cosaint agus Leas Páistí, 2011 (Tús Áite do Leanaí) agus sna Gnásanna um Chosaint Leanaí i mBunscoileanna agus in Iar-bhunscoileanna “i gcásanna ina dtarlaíonn teagmhas tromchúiseach agus ina bhféachtar ar an iompar mar iompar a d’fhéadfadh a bheith mí-úsáideach, ní mór don scoil dul i gcomhairle le Seirbhísí Sóisialta FSS do Leanaí agus do Theaghlaigh d’fhonn freagairt chuí a dhréachtú, ar nós plean bainistíochta”.
Ba cheart teagmhais thromchúiseacha d’iompar bulaíochta a tharchur, faoi mar atá leagtha síos in Tús Áite do Leanaí agus sna Gnásanna um Chosaint Leanaí i mBunscoileanna agus in Iar-bhunscoileanna, chuig Seirbhís Leanaí agus Teaghlaigh FSS agus/nó na Gardaí, faoi mar a bheadh.
Foráiltear, leis, sna Gnásanna um Chosaint Leanaí i mBunscoileanna agus in Iar-bhunscoileanna go gcaithfidh an Teagmhálaí Ainmnithe comhairle a lorg ó Sheirbhísí Leanaí agus Teaghlaigh FSS i gcás ina bhfuil údar imní ag pearsanra scoile mar gheall ar pháiste ach nach bhfuil siad cinnte ar cheart an cás a thuairisciú d’FSS. Seo a leanas na huimhreacha áitiúla chun a leithéid de chásanna a thuairisciú:
HSE Ballymun: 8467000
Social Worker Department: 8146147
Tacaíochtaí do dhaltaí a ndearnadh bulaíocht orthu
Ní mór clár tacaíochta a bheith i bhfeidhm do dhaltaí a ndearnadh bulaíocht orthu. D’fhéadfadh comhairleoireacht agus/nó deiseanna chun a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí chun a bhféinmheas a mhéadú, a scileanna cairdis agus sóisialta a fhorbairt agus athléimneacht a chothú iontu a bheith ag teastáil ó dhaltaí mar sin. Ní mór clár tacaíochta do dhaltaí a bhí ag gabháil d’iompar bulaíochta a bheith mar chuid de phróiseas idirghabhála na scoile, leis.
Daltaí nach leor a bhféinmheas, ba cheart deiseanna a thabhairt dóibh chun a gcuid braistintí féinfhiúntais a mhéadú. Mar sin beidh sé tábhachtach sna straitéisí foghlama a chuirtear chun feidhme sa scoil foráil a bheith déanta chun braistint daltaí faoina bhfiúntas féin a mhéadú. D’fhéadfadh comhairleoireacht a bheith de dhíth ar dhaltaí a ghabhann d’iompar bulaíochta chun gur féidir leo bealaí eile a fhoghlaim chun a gcuid riachtanas a chomhlíonadh gan cearta daoine eile a shárú.
Déanfar é seo tríd na gníomhaíochtaí cuí.
Daltaí a thugann teagmhais d’iompar bulaíochta faoi deara, ba cheart iad a spreagadh chun na teagmhais sin a phlé le múinteoirí.
Meastóireacht leanúnach ar a éifeachtaí atá an beartas frithbhulaíochta

Ba cheart athbhreithniú leanúnach a dhéanamh ar a éifeachtaí atá beartas frithbhulaíochta na scoile i bhfianaise na dteagmhas d’iompar bulaíochta a thagann chun cinn. Ba cheart don scoil soláthar a dhéanamh do scrúdú tréimhsiúil ar na straitéisí coiscthe agus idirghabhála atá i bhfeidhm gach Méan Fómhair. Tá na scoil i gconaí sásta éisteacht le comhairle ó thuismitheoirí agus daltaí faoi conas gur feidir linn an polasaí a fheabhsú.

Is sonraí mhórluachmhar í an teimpléad chun bulaíocht a thaifeadfadh agus a thuairisciú don Phríomhoide nó don Leas-Phríomhoide ina fhoinse i dtaca le hiompar bulaíochta sa scoil, foinse a mbeidh teacht éasca air. Ní mór sonraí a bhailítear ó na tuairiscí sin a chomhthiomsú agus a anailísiú go rialta gach Meán Fómhair ar mhaithe le monatóireacht a dhéanamh ar leibhéil iompair bhulaíochta agus aon cheist ar gá díriú uirthi nó aon treocht shuntasach iompair a shainaithint. Ní mór cóip den anailís sin a choimeád agus a chur ar fáil don Bhord Bainistíochta. Ba cheart freagairtí cuí a dhréachtú ar aon cheist a aithnítear agus an fhreagairt sin a chur chun feidhme.

Moltar cur chun feidhme an bheartais fhrithbhulaíochta agus a éifeachtaí sé a bheith mar mhír den chlár oibre ag cruinnithe foirne le cinntiú go ndéantar údair imní mar gheall ar an mbeartas nó mar gheall ar leas daltaí aonair a roinnt agus go ndírítear orthu go héifeachtach.

Maoirseacht
Ag gach cruinniú, ní mór don Phríomhoide tuairisciú don Bhord Bhainistíochta an t-eolas seo a leanas a sholáthar:
a) líon iomlán na gcásanna bulaíochta a tuairiscíodh ó tuairiscíodh don Bhord an uair dheireanach agus
b) a dheimhniú gur déileáladh le gach cás ag (a) díobh, nó go bhfuiltear ag déileáil leo, de réir bheartas frithbhulaíochta na scoile agus de réir na nGnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile.
c) Ní mór an méid thuas a bheith taifeadta i miontuairiscí chruinniú an Bhoird Bhainistíochta ach níor cheart aon sonraí a thaifeadadh lena bhféadfaí na daltaí i dtrácht a shainaithint.

Athbhreithniú Bliantúil a dhéanfaidh an Bord Bainistíochta

Ní mór don Bhord Bainistíochta athbhreithniú bliantúil a dhéanamh ar bheartas frithbhulaíochta na scoile agus ar an tslí ina gcuirtear chun feidhme é.

Gheofar ag deireadh an polasaí seo seicliosta caighdeánach le húsáid le linn an athbhreithnithe sin. Ba cheart a nótáil go dteastóidh na rudaí seo a leanas chun an seicliosta a chomhlánú: scrúdú agus athbhreithniú ar anailís chainníochtúil agus ar anailís cháilíochtúil ar eilimintí éagsúla d’fheidhmiú bheartas frithbhulaíochta na scoile.

Ní mór plean gníomhaíochta a bheith i bhfeidhm ag an scoil chun díriú ar réimse ar bith a mheastar san athbhreithniú gur gá feabhsuithe a dhéanamh air.

Ní mór fógra scríofa gur athbhreithníodh beartas frithbhulaíochta na scoile a chur ar fáil do phearsanra na scoile, a fhoilsiú ar shuíomh Gréasáin na scoile agus curtha ar fáil do Chumann na dTuismitheoirí. Tá an fógra caighdeánach atá in usáid chuige sin le fáil ag deireadh an polasaí seo . Ní mór taifead den athbhreithniú agus a thoradh a chur ar fáil don phátrún agus don Roinn, leis, má iarrtar é.

Maoirseacht agus Monatóireacht Éifeachtach ar Dhaltaí
Deimhníonn an Bórd Bainistíochta go bhfuil beartais agus cleachtais chuí mhaoirseachta agus monatóireachta i bhfeidhm chun iompar bulaíochta a chosc agus chun déileáil leis agus chun idirghabháil luath a éascú más féidir.

An Ciapadh a Chosc
Deimhníonn an Bórd Bainistíochta go ndéanfaidh an scoil, dé réir a oibleagáidí faoin reachtaíocht comhionannais, gach beart is indéanta go praiticiúil chun daltaí agus baill foirne a chosaint ar chiapadh gnéasach agus ar chiapadh ar aon cheann de na naoi bhforas, mar atá inscne, lena n-áirítear trasinscne, stádas sibhialta, stádas teaghlaigh, treaoshuíomh gnéasach, reiligiún, aois, míchumas, cine nó ballraíocht den Luacht Siúil.

Ghlac an Bórd Bainistíochta an beartas seo ar an ___________________________________.

Siniú : __________________________________________________

Siniú : __________________________________________________

(Cathaoirleach an Bhórd Bainistíochta) (Príomhoide)

Dáta : _____________________________

Dáta an chéad athbhreithniú eile : ____________________________________________.

Leideanna praiticiúla ar conas cultúr dearfach scoile a chothú

Seo a leanas roinnt leideanna praiticiúla a d’fhéadfadh cabhrú le scoileanna cultúr dearfach scoile a chothú agus iompar bulaíochta a chosc agus dul i ngleic leis.

1. Tabhair dea-shampla d’iompar ina léirítear meas do gach ball de phobal na scoile i ngach caidreamh a bhíonn agat leo.
2. Múin do na daltaí go sainráite an rud is teanga a léiríonn meas agus iompar a léiríonn meas ann, an tslí ina gcuirtear in iúl é, an tionchar a bhíonn aige sa seomra ranga agus ar fud na scoile.
3. Cuir teachtaireachtaí láidre measa ar taispeáint sa seomra ranga, in áiteanna tionóla agus ar fud na scoile. Bíodh na daltaí bainteach le dréachtú na dteachtaireachtaí.
4. Beir orthu agus iad á n-iompar féin i gceart – tabhair aird ar an gcineál iompair atá uait agus mol é nuair a fheiceann tú é.
5. Téigh i ngleic ar shlí chomhsheasmhach le haon teanga idirdhealaitheach agus maslach a úsáidtear sa scoil – áirítear air sin teanga homafóbach agus ciníoch agus teanga a dhéanann beag is fiú de dhaltaí atá faoi mhíchumas nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu.
6. Tabhair aiseolas cuiditheach do dhaltaí nuair nach mbíonn iompar agus teanga a léiríonn meas le sonrú uathu. Bíodh córas spreagthaí agus luachanna saothair ann chun iompar inmhianaithe a chur chun cinn mar aon le géilliúlacht do rialacha agus do ghnásanna na scoile.
7. Múin go sainráite do na daltaí conas meáin shóisialta a úsáid ar shlí fhreagrach
8. Tabhair spreagadh do na daltaí chun géilleadh do rialacha na scoile maidir le húsáid fón póca agus an Idirlín.
9. Déan obair leantach le daltaí nach dtugann aird ar na rialacha.
10. Tabhair ról gníomhach do thuismitheoirí agus/nó do Chumann na dTuismitheoirí i bhfeachtais chun feasacht mar gheall ar mheáin shóisialta a mhúscailt.
11. Leag béim ar an gceart atá ag gach duine i bpobal na scoile ar a bheith slán sábháilte sa scoil. Múin rialacha na scoile go sainráite sa seomra ranga agus in áiteanna tionóla i dteanga a thuigfidh na daltaí, agus cuir béim ar na rialacha sin.
12. Féadann gach ball foirne a bheith san airdeall chun aon iompar bulaíochta a thabhairt faoi deara
13. Cinntigh go bhfuil dóthain maoirseachta sa chlós agus lasmuigh den scoil.
14. Féadann foireann na scoile comhairle a fháil ó na daltaí faoi na háiteanna is mó ina dtarlaíonn bulaíocht agus faoi na hamanna ag a dtarlaíonn sé. Is gnách do na háiteanna is mó ina dtarlaíonn bulaíocht a bheith sa chlós agus lasmuigh den scoil, i seomraí gléasta, i ndorchlaí agus in áiteanna eile inar beag maoirseacht a dhéantar. Is gnách bulaíocht a bheith coitianta nuair nach mbíonn maoirseacht struchtúrtha ann, mar shampla nuair a bhíonn daltaí sa chlós nó ag athrú seomraí ranga.
15. Tacaigh le bunú comhairlí scoile agus lena gcuid oibre
Teimpléad chun iompar bulaíochta a thaifeadadh

1. Ainm an dalta a bhfuil bulaíocht á déanamh air/uirthi agus a rang-ghrúpa

Ainm Rang

2. Ainm(neacha) agus rang(anna) an dalta/na ndaltaí atá ag gabháil d’iompar bulaíochta
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3. An t-iompar is ábhar 4. An áit ar tharla an teagmhas/na teagmhais
buartha/imní.
Clós
Seomra Ranga
Pasáiste
Leithreas
Bus Scoile
Eile
An dalta i drácht
Dalta eile
Tuismitheoir
Múinteoir
Eile

5. Ainm an té/na ndaoine a thuairiscigh an t-údar imní bulaíochta

6. Cineál an iompair bhulaíochta (ticeáil an bosca/na boscaí ceart(a)
Ionsaitheacht Fhisiciúil Cibearbhulaíocht
Dochar do mhaoin Imeaglú
Aonrú/Eisiamh Cúlchaint mhailíseach
Ainmneacha maslacha a thabhairt ar
dhuine: Eile (tabhair do thuairim)

7. I gcás iompair a bhféachtar air mar bhulaíocht bunaithe ar aitheantas, tabhair an chatagóir lena mbaineann:

Homafóbach Míchumas/bainteach
le riachtanais speisialta oideachais Ciníoch Ballraíocht den Lucht
Siúil Eile (sonraigh)

8. Cur síos gairid ar an iompar bulaíochta agus ar a thionchar.

9. Sonraí na mbeart a rinneadh

Sínithe (Múinteoir Ábhartha) Dáta
An Dáta a cuireadh é ar aghaidh chuig an bPríomhoide/Leas-Phríomhoide :__________________________
* Nóta: Catagóirí molta is ea na catagóirí i dtáblaí 3, 4 & 6 agus féadfaidh scoileanna iad a leasú nó catagóirí eile a chur leo.
Seicliosta le haghaidh athbhreithniú bliantúil ar an mbeartas fhrithbhulaíochta agus ar a fheidhmiú

Ní mór don Bhord Bainistíochta (an Bord) athbhreithniú bliantúil a dhéanamh ar bheartas
frithbhulaíochta na scoile agus ar an tslí ina gcuirtear chun feidhme é. Ní mór an seicliosta seo a leanas a úsáid san athbhreithniú. Áis is ea an seicliosta d’athbhreithniú an bheartais ach ní seicliosta uileghabhálach é. Ní mór na rudaí seo a leanas a chur i gcrích chun an seicliosta a chomhlánú: scrúdú agus athbhreithniú ar anailís chainníochtúil agus ar anailís cháilíochtúil ar eilimintí éagsúla d’fheidhmiú bheartas frithbhulaíochta na scoile.

Tá/ Níl

An bhfuil beartas frithbhulaíochta a ghéilleann go hiomlán do riachtanais Ghnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile glactha ag an mBord go foirmiúil?
An bhfuil an beartas foilsithe ar shuíomh Gréasáin na scoile agus cóip curtha ar fáil do chumann na dtuismitheoirí?
An bhfuil an Bórd sásta go bhfuil an beartas ar fáil d’fhoireann na scoile (agus foireann nua san áireamh)?
An bhfuil an Bord sásta go bhfuil dóthain eolais ar an mbeartas agus ar na gnásanna ag foireann na scoile chun iad a chur i bhfeidhm go héifeachtach agus go comhsheasmhach ina gcuid oibre laethúla?
An bhfuil an Bord sásta go bhfuil dóthain eolais ar an mbeartas ag na daltaí?
An bhfuil an Bord sásta gur doiciméadaíodh sa bheartas na straitéisí coiscthe agus oideachais a bheidh i bhfeidhm sa scoil?
An bhfuil an Bord sásta gur cuireadh gach straitéis coiscthe agus oideachais chun feidhme?
Ar scrúdaíodh a éifeachtaí atá na straitéisí coiscthe agus oideachais atá curtha chun feidhme?
An bhfuil an Bord sásta go bhfuil na múinteoirí ar fad ag taifeadadh agus ag déileáil le teagmhais bhulaíochta de réir an bheartais?
An bhfuil an Bord sásta go bhfuair an Bord na tuairiscí achoimre tréimhsiúla ón bPríomhoide agus ar glacadh miontuairiscí maidir leo?
An bhfuil an Bord sásta gur pléadh a fheabhas atá an scoil ag láimhsiú tuairiscí bulaíochta lena n-áirítear teagmhais bhulaíochta ar déileáladh leo ag céim luath agus nach bhfuil ar áireamh, mar sin, i dtuairisc thréimhsiúil an Phríomhoide?
An bhfuil an Bord sásta nach bhfuarthas aon ghearán ó thuismitheoirí maidir leis an tslí ina láimhsíonn an scoil teagmhais bhulaíochta?
An bhfuil an Bord sásta nár thóg tuismitheoir ar bith a páiste amach as an scoil á rá go raibh siad míshásta leis an tslí inar láimhsigh an scoil cás bulaíochta?
An bhfuil an Bord sásta nach ndearna Ombudsman na Leanaí imscrúdú ar an tslí inar láimhsigh an scoil cás bulaíochta a thionscain nó a thabhairt chun críche?

Síniú Cathaoirleach, an Bord Bainistiochta

Síniú Príomhoide

Dáta ________________________

Fógra maidir le hathbhreithniú bliantúil an Bhoird Bhainistíochta ar an mbeartas frithbhulaíochta

Chuig:

Is mian leis an mBord Bainistíochta i nGaelscoil Bhaile Munna na nithe seo a leanas a chur in iúl duit:

1. Tugadh athbhreithniú an Bhoird Bhainistíochta ar bheartas frithbhulaíochta na scoile agus a fheidhmiú chun críche ag cruinniú an Bhoird den [dáta].
2. Rinneadh an t-athbhreithniú i gcomhréir leis an seicliosta atá leagtha amach in Aguisín 4 de na Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile.

Síniú Cathaoirleach, an Bord Bainistiochta

Síniú Príomhoide

Feabhra 2014________