Special Needs Policy

Polasaí do Riachtanais Oideachaisiúla Speisialta

Réamhrá
Cuireadh an polasaí seo le chéile i 2008 agus rinneamar athbhreithniú ar i Meán Fómhair 2012. Bhí múinteoirí, foireann tacaíochta, daltaí, tuismitheoirí agus baill an bhord bainistíochta rannpháirteach ann.
Bhí gá polasaí um riachtanais speisialta a chur le chéile:

• Chun freastal ar leanaí atá ag clárú sa scoil le riachtanais speisialta.
• Chun cuidiú le tuismitheoirí cinneadh eolasach a dhéanamh maidir lena leanbh a chlárú sa scoil seo againne.
• Chun reachtaíocht agus ciorcláin na roinne a chomhlíonadh.
• Chun structúr a chur ar an bhfreastal um riachtais speisialta sa scoil.

Clár ama don Athbhreithniú
Déanfar athbhreithniú ar fheidhmiú an pholasaí agus, más gá, leasú a dhéanamh i 2014.

Daingniú agus Cumarsáid
Dhaingnigh an Bord Bainistíochta an polasaí go hoifigiúil ar an 24/09/12.

Sainmhíniú
Deanann An tAcht um Oideachais do Dhaoine a bhfuil Riachtanais Speisialta Oideachais Orthu 2004 (EPSEN), Alt 1 sainmhíniú ar riachtanais oideachasúla speisialta mar seo leanas: “a restriction in capacity to participate in and benefit from education due to an enduring physical, sensory, mental health or learning disability, or any other condition which results in a person learning differently from a person without that condition and cognate words shall be construed accordingly”
Ins na Treoirlínte le hAghaidh Tacaíochta Foghlama lt. 14 luaitear daltaí a fhágann “an t-oideachas foirmiúil gan ach an-bheagán bainte amach acu” agus “gan na scileanna litearthachta, uimhearthachta bunúsacha acu”

Gaol le hÉiteas sáiniúil na scoile
• Is mian le Gaelscoil Bhaile Munna oideachas cuí a chur ar fáil do chuile pháiste sa scoil
• Is fearr de pobal na scoile gach uile leanbh sa scoil.

Aidhmeanna
Tá na haidhmeanna seo i gceist ag an scoil a bhaint amach go hidéalach de bharr an polasaí seo a chur le chéile agus a chur i bhfeidhm:

• Chun a chur ar chumas leanaí le cumais foghlama éagsúla tairbhe agus leas a bhaint as oideachas cuí
• Ár gcur chuige scoile iomláine a leagan amach i leith an teagaisc/na foghlama maidir le daltaí a bhfuil riachtanais speisialta acu
• Chun nósanna imeachta i leith clarú leanaí le riachtanais speisialta a leagadh amach
• Chun cuidiú le tuismitheoirí cinneadh eolasach a dhéanamh maidir lena leanbh a chlárú sa scoil seo againne
• A chur ar chumas daltaí atá faoi mhíchumas eispéireas oideachais chomh hiomlán agus is féidir a roinnt lena gcuid piaraí
• Chun struchtúir chumarsáide a bhunú d’fhonn tuismitheoirí leanaí a bhfuil riachtanais speisialta acu a thabhairt san áireamh
• Chun reachtaíocht a chomhlíonadh – chun comhionannas do rochtain ar agus rannpháirtíocht in oideachas a chur chun cinn agus chun modhanna a chur chun cinn sa dóigh is go mbainfeadh mic léinn tairbhe as oideachas” S. 6 (c) An tAcht Oideachais

Leagan Amach an Pholsaí
Cuirfear an polasaí seo le chéile faoi na cinnteidil seo a leanas:
1.0 Clárú leanaí le riachtanais oideachais speisialta aitheanta
2.0 Freastal ar leanaí le riachtanais oideachais speisialta a nochtar tar éis am chláraithe (Continuum of Support, NEPS / The Staged Approach, Imlitir 02/05)
Tacaíocht sa Seomra Ranga/Céim 1: An cur chuige céimiúil maidir le Measúnacht, le Sainaithint agus le Clárphleanáil maidir le riachtanais oideachais speisialta leanaí áirithe
Tacaíocht Scoile/Céim 2: An cur chuige má cheaptar go bhfuil sé riachtanach idirghabháil a dhéanamh ag céim II, ba chóir an dalta a chur, le cead an tuismitheora, chuig an oide acmhainne nó chuig an oide um thacaíocht foghlamtha le haghaidh tástála fáthmheasa sa bhreis
Tacaíocht Scoile Plus/Céim 3: An cur chuige maidir le roinnt daltaí a bhfuil riachtanais foghlamtha suntasacha orthu fós – má bhíonn idirghabháil níos treise ag teastáil uathu ag céim III
3.0 Dréachtú agus Cur i bhFeidhm an Plean Oideachais Uilechuimsitheacht
4.0 Uilechuimsitheacht
5.0 Dáileadh Foirne
6.0 Comhairliúcháin agus Cumarsáid
7.0 Acmhainní
8.0 Aistriú Leanaí ó Scoil Amháin go Scoil Eile pé acu é Meánscoil nó Bunscoil
9.0 Coimeád Cuntas
10.0 Polasaithe a mbeadh baint acu leis an bpolasaí seo m. sh. An Cód Iompair, Frith Bhulaíocht, Measúnú…
1.0 Clárú leanaí ag a bhfuil riachtanais speisialta (Féach polasaí clárúcháin)
(1) An tAcht um Oideachais do Dhaoine le Riachtanais Oideachasúla Speisialta 2004, Alt 2: “Cuirfear oideachas ar leanbh le riachtanais oideachasúla speisialta i dtimpeallacht uilechuimsitheach le leanaí nach bhfuil na riachtanais sin acu, ach amháin mura dtéann nádúr nó leibhéal riachtanais an linbh sin le –
(a) leas is fearr an linbh mar a chinntítear é de réir aon mheasúnachta a dhéantar faoin Acht seo, nó
(b) foráil éifeachtúil oideachais do na leanaí lena bhfuil an leanbh chun oideachas a fháil.

(2) An tAcht Oideachais 1998 : 15. (2) d. Foilseoidh sé (an Board), …… beartas na scoile i dtaca le ligean isteach agus rannpháirtíocht sa scoil, lena n-áirítear beartas na scoile i ndáil le ….. ligean isteach agus rannpháirtíocht mac léinn atá faoi mhíchumas nó a bhfuil riachtanais speisialta eile oideachais acu, agus cinnteoidh sé, i dtaca leis an mbeartas sin, go n-urramófar prionsabail an chomhionannais agus an ceart atá ag tuismitheoirí a leanaí a chur ar scoil is rogha leis na tuismitheoirí

Cumarsáid
• Féadfadh an scoil faisnéis a bhailiú faoi leanbh ag a bhfuil riachtanais speisialta ar mian leis/léi clárú sa scoil tríd:
– Cruinniú idir tuismitheoirí/príomhoide/múinteoir ranga.
– Cóipeanna de thuairiscí, de mheasúnuithe 7rl. a lorg ó SENO, tuismitheoirí.
– Teangmháil le SENO, Siceolaí NEPS nó siceolaí eile /teiripí urlabhra/teiripí saothair/gníomhaíochta, cáipéis ó Eagras eile.
Trasdul
• Féadfadh an scoil áisitheoireacht éifeachtach a dhéanamh ar theacht an linbh chun na scoile & ar an tslí a thacóidh an scoil le foghlaim an linbh ó am an chlárúcháin. M.sh.
• Cuairteanna na dtuismitheoirí ar an scoil
• Cuairteanna an linbh ar an scoil
• Cuairteanna baill na fóirne ar scoileanna speisialta/aonaid speisialta
• Pobal na scoile idir leanaí & baill na fóirne a chur ar an eolas faoi uile chuimsitheacht
• Caidreamh leis an SENO chun foireann bhreise, acmhainní, oiliúint &rl a eagrú
• Scéim ”Cháirde” a bhunú chun tacaíocht ar leith a thabhairt do leanaí le riachtanais speisialta

• Tá saincheisteanna sláinte agus sábháilteachta ag eascairt as easpa luaineachta an linbh agus impleachtaí maidir le aire i gceist. Is féidir iad a aithint agus straitéisí a fhorbairt chun aghaidh a thabhairt orthu. M.sh. teacht ag an bpáiste ar an seomra ranga, scoil, clós, leithris &rl cúrsaí feitheoireachta, riaradh leigheasra, cúrsa don Cuntóir Riachtanais Speisialta, teicnící chun an leanbh a ardú 7rl.
• Bainfear cinneadh amach ar an leibhéal tacaíochta atá riachtanach ag leanúint na treoracha atá leagtha síos i Special Educational Needs, A Continuum of Support – Guidelines for Teachers, NEPS, 2007 agus Imlitir 02/05.

2.0 Freastal ar leanaí le riachtanias oideachais speisialta a nochtar tar éis am chláraithe

Céim 1: An Cur Chuige céimiúil maidir le Measúnacht, le Sainaithint agus le Clárphleanail do dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta acu (féach Imlitir 02/05)

• Seo iad na nósanna imeachta atá i bhfeidhm chun cuidiú le múinteoirí leanaí a d’fhéadfadh riachtanais speisialta oideachais a bheith acu a aithint/a scagadh.
Breathnú múinteora trí úsáid a bhaint as seicliostaí simplí (féach Guidelines for Teachers of Students with General Learning Disabilities, NCCA, 2007; Report of the Task Force on Dyslexia, 2001; seimineáir SESS agus láithreán gréasáin; Common Sense Methods for Children with Special Needs Westwood, lch. 22), MIST, próifíliú naíonán, tástálacha caighdeánaithe
• Coimeádtar cúntas ar na dúshláin.
• Úsáidtear tástálaithe scagaidh sa scoil m.sh. BIAP, MIST, triaileacha caighdeánacha, próifílí Drumcondra 7rl.. Déantar scagadh ar na gnéithe de litearthacht, uimhearthacht, forbairt sóisialta & mothúcháin tríd sin.
• Lorgaítear eolas ó agus roinntear eolas ar thuismitheoirí ag cruinnithe.
• Tugtar tacaíocht don mhúinteoir ranga ag leibhéal Tacaíochta sa Seomra Ranga/Ceim 1.
• Bogtar an leanbh go dtí leibhéal Tacaíochta Scoile/Céim 2 más gá lena leithéid. Sin cinneadh a dhéanann an múinteoir ranga, múinteoir tacaíochta foghlama, tuismitheoirí agus an príomhoide le chéile.

Céim 2. Freastal ar Mhúiteoir Tacaíochta Riactanais Speisialta (Treoirlínte ROE Tacaíocht Foghlama l.57 agus Special Educational Needs, A Continuum of Support – Guidelines for Teachers, NEPS, 2007)
Má cheaptar gur riachtanach é idirghabháil a dhéanamh ag céim II, ba chóir an dalta a chur, le cead an tuismitheora, chuig an oide acmhainne nó chuig an oide um thacaiocht foghlamtha le haghaidh tástála fáthmheasa sa bhreis (féach Imlitir 02/05)
• Cuirfear na factóirí seo san áireamh agus riachtanais páiste ar mhúinteoireacht breise a chinntiú, m.sh. torthaí measúnaithe, moltaí múinteora, buairt tuismitheora, teacht ar acmhainní.
• Lorgaíonn an múinteoir ranga cead ó bhéal nó scríofa le h-aghaidh breis tástáil diagnóiseacha ag an dTacaíocht Foghlamtha.
• Eagrófar cruinniú leis an bpríomhoide agus na múinteoirí cuí má bhíonn leisce nó dúiltiú tuismitheora do thastáil breise.
• Cuireann na múinteoirí tacaíocht foghlama na tástálacha ar na pásití agus déanann siad léirthuiscint orthu le tacaíocht ón bpríomhoide más gá.
• Eagraítear múinteoireacht breise tríd grúpáil a dhéanamh ar pháistí le chomh-riachtanais.
• Ullmhú Plean Foghlamtha Próifíleach Aonair
o Bíonn an dualgas d’ullmhú PFPA an pháiste ar an Príomhoide, Múinteoir Tacaíocht Foghlama, tuismitheoirí agus daltaí.
o Is féidir pleananna foghlamtha a ullmhú do ghrúpaí más cuí.
• Tá trí téarma teagaisc atá ann do Mhúinteoireacht Oideachais Speisialta sa bhliain scoile.
• Déantar athbhreithniú ar dhul chun cinn an dalta go rialta.
• Cuirtear in iúl do tuismitheoirí má tá múinteoireacht breise á laghdú nó á críochniú. Déanfar taifead de seo i gcód an pháiste.
• Muna bhfuil aon dul chun cinn á dhéanamh ag an bpáiste, cuirfear ar aghaidh chuig céim 3 iad i gcomhpháirt le tuismitheoirí agus na múinteoirí uile.

Céim 3: Comhairliúcháin nó chur ar aghaidh chuig Eolaí Speisialta Sheachtrach do Mheasúnú
Roinnt daltaí a bhfuil riachtanais foghlamtha suntasacha uathu fós, beidh idirghabháil níos treise ag teastáil uathu ag céim III (Imlitir 02/05 agus Special Educational Needs, A Continuum of Support – Guidelines for Teachers, NEPS, 2007 agus láithreán gréasáin SESS)
• Tá tuismitheoirí rannpháirteach sa chinneadh chun iarratas a dhéanamh ar mheasúnú a bheith déanta ag speisialtóir seachtrach/siceolaí.
• S’é an nós imeachta atá ann chun dalta a chur ar aghaidh le h-aghaidh measúnaithe ( Cur ar aghaidh chuig NEPS, siceolaí príobháideach, SENO, péidiatraí, teiripí urlabhra agus teanga, éisteolaí, eile) ná cruinniú a eagrú leis na tuismitheoirí, foirmeacha a líonadh le chéile agus iad a chur ar aghaidh.
• Tá an freagracht ar an bpríomhoide an dalta a chur ar aghaidh agus cumarsáid a dhéanamh leis an speisialtóir/siceolaí.
• Beidh na cáipéisí go bhfuil gá leo a bheith bailithe le chéile ag an bpríomhoide agus cead faighte ó tuismitheoirí iad seo a thaispeáint don siceolaí.
• Déantar na measúnaithe sa seomra tacaíocht foghlama más féidir. (Áit chompordach don pháiste/timpeallacht cuí, íogacht an tuismitheora)
• Maidir le measúnuithe ó NEPS, Baintear cinntí amach i dtaca le tosaíochtí (m.sh. is sine, an 6ú rang, idirghabháil luath)
• Má eagraíonn tuismitheoirí measúnuithe go príobháideach, bhéadh an measúnú ag teastáil ó scoil chun freastail ar na riachtanais.
3.0 Plean Oideachais a dhréach agus a chur i bhfeidhm (do dhaltaí atá ag Céim 3)
• Seo iad na feidhmeanna atá ag an bPlean Oideachais (PO).
o Rochtain do churaclam leathan agus cothrom a thacú
o Struchtúr a sholáthar
o Leanúntas tacaíochta a sholáthar
o Cinntiú go gcoinnítear tafid
o Dul chun cinn an dalta a shainaithint ag leibhéal ar cóimhéid le cumas

• Ba cheart an t-eolas seo a bheith sa phlean oideachais.
o Buanna foghlamtha: bunaithe ar bhreathnóireacht an mhúinteora, breathnóireacht tuismitheoirí, breathnóireacht an Cúntóir Riachtanais Speisialta.
o Riachtanais fhoghlamtha: bunaithe ar thuairisc siceolaí, inchur múinteora, inchur tuismitheora, inchur an dalta.
o Leibhéal reatha feidhmíochta an dalta.
o Riachtanais fhoghlama thosaíochta an dalta.
o Spriocanna Foghlama
o Acmhainní agus pearsanra bainteach
o Cur i nGníomh an phlean
o Dáta le haghaidh athbhreithnithe an IEP
• Tá structúir comhaontaithe in úsáid ar fud na scoile.
• Bíonn tréimshe ama áirithe i gceist sa phlean oideachais ag braith ar chásanna aonair.
• Cruinnithe faoi Phlean Oideachais:

o Bíonn tuismitheoirí, múinteoirí, cuntóirí Riachtaais Speisialta agus speisialtoirí seachtracha rannpháirteacht in ullmhú an Phlean Oideachais
o Tá freagracht do chomhordú an Phlean Oideachais ar an bpríomhoide
o Déantar áisiú ar rannphairtíocht tríd cruinniú a thionói lsa scoil
o Is féidir leis an dalta a bheith rannpháirteach sa phróiseas má bhíonn deis acu páirt a ghlacadh sa chruinniú agus ais eolais a thabhairt ar na spriocanna ar mhaith leo a bhaint amach
o Faigheann na baill a chuir an plean le chéile cóip den phlean
• Déantar athbhreithniú ar dhun chun cinn maidir le spriocanna a leagadh amach
o Gach sé seachtain
o Bíonn an múinteoir acmhainne, múinteoir ranga agus an príomhoide rannpháirteach san athbhreithniú.
• Má aithníonn an plean oideachais acmhainní sa bhreis orthu siúd a bheadh i scoil príomhshrútha de gnáth, cuirfidh an príomhoide an SENO agus/nó an NCSE ar an eolas faoi.
• Tá freagracht as comhairliúcháin leanúnach a dhéanamh le siceolaíthe, SENO, Eile ar an bpríomhoide.
• Bíonn cruinniú idir tuismitheoirí, múinteoirí na bliana seo agus múinteoirí na bliana seo chugainn gach mí Meitheamh chun comhordú a dhéanamh ar phleananna oideachais ó rang go rang, eolas ábhartha a roinnt idir baill foirne, scoil agus tuismitheoirí.
4.0 Uilechuimsitheacht
• Baineann an scoil feidhim as Córas Carad agus ceachtanna OSPS chun deimhin a dhéanamh de go bhfuil daltaí le riachtanais oideachais speisialta mar chuid de shaol na scoile agus an tseomra ranga chomh mór agus is féidir é.
• Mar chuid de na straitéisí, úsáideann an scoil an curaclam OSPS chun daltaí a chur san ardal maidir le riachtanais daoine le míchumais

5.0 Dáileadh Foirne

• Déanann an scoil deimhin de tríd comhoibriú idir an Bord Bainistíochta agus an príomhoide go bhfuil an dáileadh foirne is éifeachtaí déanta chun freastal ar Riachtanais Oideachais Speisialta uile scoile, ag cur san aireamh taithí/saineolas na múinteoirí, múinteoirí páirt-aimsire, múinteoirí nua-cháilithe, Cúntóirí Riachtanais Speisialta.
• Tá na dualgais sannta do SNAí de réir Imlitreach 07/02.
• Tá ról lárnach ag na Cúntóirí Riachtanais Speisialta maidir le tacú le páistí le riachtanais oideachasúla speisialta (Imlitir 07/02)

6.0 Comhairliúcháin agus Cumarsáid
Bíonn cruinnithe eagraithe go minic sa scoil idir an príomhoide, tuismitheoirí, múinteoir ranga, Múinteoirí Oideachais Speisialta, Cuntóirí Ranga Speisialta, SENO, siceolaí, foireann an FSS agus HSCL. chun éascaíocht a dhéanamh do chumarsáid idir gach éinne atá rannpháirteach in oideachas an pháiste.

• Má tá gá le haghaidh comhairliúcháin foirmiúil socraitear cruinniú

o Cuirtear am faoi leith ar leathaobh sa treo is gur féidir le gach duine teacht
o Má tá múinteoir ranga i gceist, roinntear an rang sin i measc na ranganna eile

7.0 Acmhainní
• Tá neart acmhainní ar fáil sa scoil.
• Tá an príomhoide, múinteoirí ranga agus múinteoirí tacaíchta foghlama freagrach as aimsiú agus ceannach acmhainní breise.
• Coiméadtar na acmhainní seo sna seomraí tacaíochta foghlama.
• Tá rochtain ag gach múinteoir ar na h-acmhainní seo

8.0 Aistriú go dtí iarbhunscolaíocht
• Tá Plean Oideachais faoi leith in úsáid chun an tréimhse aistrithe a chlúdú idir scoileanna. Tá ról ag an múinteoir scoil/baile sa chás seo chun eolas a roinnt le cead na tuismitheoirí idir an dá scoil. Tá ról ag an SENO freisin le chinntiú go bhfuil acmhainní ar fáil dóibh siúd atá á iarradh.
• Aistrítear eolas faoi riachtanais foghlama na bpáistí tríd cruinnithe agus measúnaithe scríofa a roinnt ag deireadh gach bliain. Lorgaítear cead tuismitheora i gcónaí nuair atá eolas le h-aistriú.

9.0 Coimeád Cúntas
• Coimeádtar tuairiscí scríofa faoi páistí le Riachtanais Oideachais Speisialta ina gcód sa rang agus san oifig.
• Tá teacht ag múinteoir ranga, múinteoir acmhainne, SENO siceolaí, cigire, tusimitheoirí, cúntóir riachtanas speisialta, oibrithe sláinte ar na tuairiscí sin. Nóta : B’fhéidir go mbeadh teacht ar thuairiscí ar bhonn an gá le h-eolas a bheith ag duine, agus sinn ardalach ar cheart an linbh i leith rúndacht.
• Sa chás go bhfuil baill foirne roinnte idir grúpa scoileanna coimeadtar na tuairiscí a bhaineann le páistí sa scoil ina bhfuil siad cláraithe.
• Stóráiltear iad go dtí go bhfuil an páiste 21.
• Tá an múinteoir ranga, an múinteoir tacaíocht foghlama agus an príomhoide freagrach as ábhar a chur i bhfillteán an pháiste.
• Cuirtear sonraí faoi thinreamh, dul chun cinn agus riachtanais foghlama ar fáil do ghníomhairí eile nuair a aistríonn dalta ón scoil. (Tá sé de dhualgas ar Bhoird Bhainistíochta sonraí faoi thinreamh dalta agus eolas faoin a d(h)ul chun cinn a sheoladh idir scoileanna nuair a aistríonn dalta ó scoil amháin go scoil eile Alt 28, Acht Oideachais (Leas) 2000).

10.0 Polasaithe Bainteacha
B’fhéidir go mbeadh gneithe áirithe den pholasaí seo bainteach le polasaithe eile sa scoil m.sh.
• Is féidir leis an gCód Iompair/Polasaí frith-bhulaíochta riachtanais speisialta a aithint i réimse deacrachtaí iompair agus mothúchánach.
• Cuireann pleananna agus polasaithe curaclaim agus riaracháin na scoile riachtanais páistí le Riachtanais Oideachais Speisialta san áireamh. m. sh. éagsúlacht ábhair agus modheolaíochta i gnéithe churaclaim.

Critéir Rathúlachta
Sainaithin roinnt táscairí praiticiúla do rathúlacht an pholasaí m.sh.
Uile chuimsitheacht maidir le daltaí ag a bhfuil riachtanais oideachais Dáta don chur i bhfeidhm
• speisialta
• Dul chun cinn daltaí ag a bhfuil riachtanais speisialta sa scoil (measúnuithe a léiríonn dul chun cinn)
• Aiseolas ón bhfoireann teagaisc, ón gcúntóir riachtanas speisialta, ó dhaltaí, ó shíceolaithe
• Tuarascáil Cigire, agus araile.

Rólanna agus Freagrachtaí
Seo na daoine a mbeidh freagrachtaí áirithe orthu as gnéithe den pholasaí;
• Tuismitheoirí
• An Roinn Oideachais agus Scíleanna
• Síceolaithe
• An fhoireann teagaisc
• An príomhoide

Sínithe: __________________________________________________
Cathaoirleach an Bhoird Bainistíochta
Meán Fómhair 2012